De Ganges in Varanasi

De Ganges in Varanasi 

We reizen verder naar Varanasi, de stad aan de heilige rivier van India: de Ganges. Voor de Hindoes is de Ganges een heilige rivier. Pelgrims uit India, maar ook Hindoes uit andere delen van de wereld, bezoeken de Ganges minstens één keer in hun leven. Jaarlijks trekken miljoenen Hindoes naar onder andere Varanasi om hun ziel te reinigen door zich te wassen in de Ganges. Hindoes beschouwen het water van de Ganges als puur en reinigend. De rivier verwijderd fysieke viezigheid, maar ook symbolische: de zonden van het leven. Baden in een heilige rivier wast fysieke en spirituele onzuiverheden weg en het brengt zuivering van de zonden. Ook geloven Hindoes dat men door baden in het water eerder moksha bereikt: de bevrijding van de cyclus van het leven.

ganges

Ochtendrituelen

De tweede dag van ons verblijf aan Varanasi stonden we al voor vijf uur op, want om half zes gingen we met een bootje de rivier op om de ochtendrituelen te bewonderen. Mensen wasten zichzelf, hun kleding, ze waren aan het zingen of aan het bidden. De motor werd uitgezet om de serene ochtend niet te verstoren en de bootjongen roeide verder. Ook hebben we de zon op zien komen boven het water, iets dat ik niet iedere dag zie. Samen met ons waren er meerdere bootjes op het water: vissers, toeristen en de ‘markt’. Een deel van de gebouwen langs de rivier zijn felgekleurd, wat erg afsteekt tegen het grauwe een stuk verderop, waar de lijkverbrandingen plaatsvinden.

ochtendrituelen ochtendrituelen

Crematies

Naast deze kleurrijke ochtendrituelen, worden ook publieke crematies gehouden. Naast leven, is de Ganges namelijk ook bron van de dood. Dagelijks worden er zo’n honderd lijken verbrand. We hebben ook ’s avonds een boottocht gemaakt over de heilige rivier. Hier zagen we in de ghats (trappen langs de oever) veel vuurtjes en de bootjongen vertelde dat dat lijkverbrandingen waren. Rikki, één van de hotelmedewerkers, vertelde ons dat verbrandingen gebeuren in het zogenaamde ‘Burning Ghat’. Van te voren wordt het lichaam gereinigd met heilig water en enkel mannen mogen aanwezig zijn bij de crematie. Voor één persoon wordt zo’n 300 kilo hout gebruikt en het duurt zo’n twee à vier uur voordat een lichaam is opgebrand. De untouchables zijn de mensen die het vuur aansteken. Zij zijn de mensen die buiten het kastensysteem van India vallen en als onaanraakbaar worden gezien. Zij hebben vaak beroepen die met dode mensen of dieren te maken hebben, afval of andere onzuivere dingen, volgens de Hindoes. Na de verbranding wordt het as in een pot gemengd met Gangeswater waarna er weer rituelen gedaan worden.

burning ghat

In het Hindoeïsme gelooft men namelijk in reïncarnatie: het opnieuw geboren worden, waarbij je ziel voortleeft in een ander lichaam. Om deze cyclus door te zetten, moeten de overschotten van de overledene, na crematie, in de Ganges uit worden gestrooid. Het uitstrooien van het as in het water zorgt ervoor dat de ziel sneller het moksha bereikt. Veel oudere Hindoes trekken naar een plaats aan de Ganges om daar te sterven. Varanasi is hiervan de belangrijkste, want wanneer men daar wordt gecremeerd, dan bereik je sowieso verlossing. Wanneer men elders is gestorven kan men verlossing krijgen door het vermengen van het as in de Ganges en hangt het bereiken van moksha af van je karma.

Er zijn echter vier soorten groepen mensen die niet gecremeerd mogen worden: kinderen onder de twaalf jaar; zij weten nog niet veel van het leven en zijn onschuldig, zwangere vrouwen; zij hebben een ongeboren kind in zich en kinderen mogen dus niet worden verbrand, mensen die gebeten zijn door een cobra want dan zit er vergif in het lichaam dat er uit zou komen bij de crematie wat niet mag. Daarnaast heb je nog de ‘holy men’: Sadhus. Zij leven zoals Shiva en hebben het leven aan hem gewijd. Zij komen sowieso al in het hiernamaals zonder nogmaals te hoeven reïncarneren, dus is het niet nodig ze te cremeren. Zij worden dus allemaal in zijn geheel aan een zware steen in het midden van de rivier achtergelaten, samen met dieren, die ook niet mogen worden verbrand.

Overdag op de oever hebben we ook de lijkverbranding kunnen aanschouwen. Je ziet verkoolde lichamen, een lichaam lag in een doek op een stapel met hout en een andere lag bij het water op de grond, gewikkeld in een kleed en bedekt met bloemen. Een man schepte water uit de Ganges en goot het over het lichaam heen. Best heftig om te zien, want hier in Nederland zie je de crematies nooit van dichtbij.

Wat een contrast is het dus met een heilige rivier, waarin men zich wast om schoon te worden, terwijl afval en mensenresten er tevens ook in drijven. Twee dagen zijn we op deze bijzondere plek verbleven. Na nog een paar dagen Delhi reizen we naar onze eindbestemming: Udaipur, waar we drie weken zullen verblijven voor ons onderzoek.

Mis nooit meer een topdeal!